Motosiklette Artçı ve Yolcu Taşıma Kuralları 2026

Motosiklette Artçı ve Yolcu Taşıma Kuralları 2026

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

Motosiklette artçı (yolcu) taşımak, tek başına sürmekten çok farklıdır. Arkadaki her kilo fren mesafesini uzatır, viraj davranışını değiştirir ve kalkışta dengeyi zorlaştırır. Bu rehberde yolcu taşımanın yasal şartlarını, kask kurallarını, çocuk taşırken dikkat edilmesi gerekenleri ve güvenli sürüş tekniklerini tek yerde topladık.

Motosiklette güvenli oturan sürücü ve artçı
Kırmızı-beyaz özgün editoryal görsel · motosikletfiyatlari.com

Motosiklete Yolcu Bindirmenin Yasal Şartları

Türkiye’de motosiklete yolcu bindirmek yasaktır diye bir kural yoktur; ancak bazı şartlar aranır:

  • Yeterli oturma yeri: Sürücünün arkasında yolcu için ayrılmış bir sele bölümü yoksa yolcu taşınamaz. Tek kişilik selesi olan modellerde (bazı naked ve yarış tipi motosikletler) artçı taşımak kural ihlalidir.
  • Ruhsattaki kapasite: Sepetsiz motosikletlerde ruhsatta yazan oturma kapasitesinden fazla kişi taşınamaz. Kapasite genellikle 2 kişidir; “sürücü + iki yolcu” gibi kullanımlar hem tehlikeli hem de cezalıdır.
  • Yolcu ayaklıkları: Yolcunun ayaklarını koyabileceği sabit ayaklıkların bulunması gerekir. Ayaklıkları sökülmüş bir motosiklette yolcu taşımak güvenli değildir.
  • Kask: Koruyucu başlık hem sürücü hem de yolcu için zorunludur.

Motosikletinizin yolcu kapasitesini ruhsatın “oturma yeri sayısı” bölümünden kontrol edebilirsiniz.

Kask Cezası: Sürücü ve Artçı İçin 2026 Tutarları

Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. maddesi kapsamında koruyucu başlık (kask) takmamanın cezası, 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile kademeli hale geldi:

İhlalİdari para cezası
İlk ihlal2.500 TL
Bir yıl içinde ikinci ihlal5.000 TL
Üçüncü ve sonraki ihlaller10.000 TL

Yolcunun kask takmaması da ayrıca değerlendirilir. Yolcu 15 yaşından küçükse ceza çocuğa değil, sürücüye uygulanır. Ayrıntılar ve itiraz süreci için kask cezası rehberimize bakabilirsiniz.

Motosiklette Çocuk Taşıma

Çocuk taşımak, yetişkin artçıdan çok daha fazla dikkat ister. Mevzuat ve güvenlik açısından şu noktalar önemlidir:

  • Ayaklar ayaklığa yetişmeli: Çocuğun ayakları yolcu ayaklıklarına rahatça ulaşmıyorsa ve kendini sürücüye sağlam şekilde tutamıyorsa taşınmamalıdır.
  • Doğru beden kask: Yetişkin kaskı çocuğun başında oynar ve kazada koruma sağlamaz. Çocuğun baş ölçüsüne uygun, sertifikalı (ECE 22.06) bir kask kullanın.
  • Uyku riski: Küçük çocuklar uzun yolculukta uyuyabilir. Kısa mesafeler ve sık mola tercih edin.
  • Taşıma aparatı / kemer: Çocuk motosiklet emniyet kemerleri ve sele aparatları ek güvenlik sağlar; ancak aparatın motosiklete kalıcı olarak monte edildiği durumlarda ruhsat işlemi gerekip gerekmediğini tescil biriminden teyit edin.

Çocuk taşımaya ilişkin yaş sınırı gibi ayrıntılar yönetmelik değişiklikleriyle güncellenebildiği için yola çıkmadan önce EGM trafik mevzuatı sayfasından güncel metni kontrol etmenizi öneririz.

Yola Çıkmadan Önce Kontrol Listesi

  • Lastik basıncı: Kullanıcı kılavuzunda genellikle “tek kişi” ve “iki kişi / yüklü” için ayrı basınç değerleri verilir. Artçıyla yola çıkarken yüklü değeri kullanın.
  • Arka amortisör ön yükü: Ayarlanabilir amortisörlerde ön yükü artırmak, motosikletin arkasının çökmesini ve farın yukarı bakmasını önler.
  • Far ayarı: Arka yük arttığında far huzmesi yükselir ve karşı şeritteki sürücüleri rahatsız edebilir.
  • Toplam taşıma kapasitesi: Sürücü + yolcu + çanta ağırlığı, üreticinin belirttiği azami yük sınırını aşmamalıdır.
  • Yolcu ekipmanı: Kask, eldiven, uzun kollu mont, uzun pantolon ve bileği kapatan ayakkabı. Kısa şort ve terlikle artçı taşımak ciddi yanık ve sürtünme yaralanması riski taşır.
  • Egzoz: Yolcuya egzoz borusunun sıcak olduğunu ve inip binerken bacağını değdirmemesi gerektiğini hatırlatın.

Artçıyla Güvenli Sürüş Teknikleri

Binme ve inme

Yolcu, sürücü motosikleti dik tutup iki ayağını yere sağlam bastıktan ve “bin” dedikten sonra binmelidir. Genellikle sol taraftan, sol ayağını ayaklığa basarak biner. İnerken de sürücünün onayını beklemelidir.

Kalkış ve frenleme

Ek ağırlık nedeniyle kalkışta debriyajı daha yumuşak bırakın. Frenleme mesafesi uzar; takip mesafenizi tek başınıza sürdüğünüze göre artırın. Sert frenlemede yolcunun öne kayıp kaskının size çarpmaması için frene kademeli basın.

Virajlar

Yolcu, virajda sürücüyle birlikte ve aynı açıyla yatmalıdır. Motosikletin yatışına karşı koymak veya ters yöne eğilmek dengeyi bozar. En basit kural: “Sürücünün omzunun üzerinden virajın çıkışına bak.”

Tutunma

Yolcu sürücünün beline ya da motosikletteki yolcu tutunma kollarına tutunmalıdır. Sürücünün omzuna veya koluna asılmak direksiyon hâkimiyetini bozar.

İletişim

Yola çıkmadan önce basit işaretler belirleyin: örneğin omza iki kez dokunmak “dur”, bir kez dokunmak “yavaşla” anlamına gelebilir. Uzun yolculuklarda kask içi interkom sistemi büyük kolaylık sağlar.

Sık Sorulan Sorular

A1 veya A2 ehliyetle yolcu taşıyabilir miyim?

Ehliyet sınıfı, yolcu taşımayı tek başına engellemez; belirleyici olan motosikletin ruhsattaki oturma kapasitesi ve yolcu için uygun sele ile ayaklıktır. Ehliyetinizin kullandığınız motosiklete uygun olması yeterlidir.

B sınıfı ehliyetle 125 cc motosiklette artçı taşınır mı?

B sınıfı ehliyetle 125 cc motosiklet kullanımına ilişkin şartlar ayrıca düzenlenmiştir. Ayrıntılar için B sınıfı ehliyetle 125 cc rehberimize bakabilirsiniz.

Yolcunun kask takmaması sürücüye ceza getirir mi?

Yolcu 15 yaşından küçükse ceza sürücüye uygulanır. Yetişkin yolcularda ise ihlal yolcunun kendisi adına değerlendirilir.

Kaza durumunda yolcu sigortadan yararlanır mı?

Zorunlu trafik sigortası, motosiklette taşınan yolcunun uğradığı bedeni zararları da kapsar. Teminat limitleri için zorunlu trafik sigortası rehberimize göz atın.

Sonuç

Artçı taşımak keyifli olabilir, ancak sorumluluk tamamen sürücüdedir. Motosikletinizin yolcu taşımaya uygun olduğundan emin olun, her iki kişi için de uygun kask ve ekipman kullanın, lastik basıncını ve süspansiyonu yüke göre ayarlayın ve ilk yolculuğu sakin bir rotada yapın.

Kaynak ve güncelleme: 15 Kasım 2026 kontrolü. Dayanak: 7574 sayılı Kanun ve EGM trafik mevzuatı. Ceza tutarları değişebileceğinden işlem tarihinde resmî kaynağı kontrol edin.